Hoe dit ook sneller kan

Innoveren in de thuiszorg met digitale oplossingen

Digitale innovaties zijn onmisbaar om de zorg beter en goedkoper te maken. Maar het tempo waarin digitale innovaties de zorgmarkt binnentreden is nog altijd traag te noemen. De nood is hoog. Problemen stapelen zich op door het groeiende personeelstekort. En succesvolle innovaties die wel al geïmplementeerd zijn, blijken de grootste moeite te hebben om opgeschaald te worden. Dit komt vaak doordat (complexe) organisatorische veranderingsprocessen doorlopen moeten worden, het maken van afspraken tussen zorgaanbieders en verzekeraars complex is, er geen budget is, besluiten van veel mensen afhankelijk zijn of omdat privacygevoelige informatie nog altijd een drempel vormt. Om zomaar een paar struikelblokken te benoemen. Is dit meteen de kern van het probleem? Is innoveren in de zorg altijd complex? Of kan het ook anders? Simpeler?

Voordat ik aan slag ging als accountmanager Mobile bij E-sites was ik marketeer in de thuiszorg. De zorg is mij altijd blijven interesseren. Zorgen voor de mensen die dat nodig hebben, een mooi basisprincipe toch? Maar in praktijk blijven we te veel hangen in overleggen, processen, administratie en investeringen. Digitalisering moet nog veel meer gaan bijdragen aan efficiëntere zorg, waardoor de tijd en de kwaliteit aan het bed toeneemt. Maar de noodzaak voor een andere aanpak is duidelijk. Als we het hebben over oplossingen in de toekomst, is het te laat. Het moet nu gebeuren. Ik neem je graag mee in mijn visie! Naar hoe het wél kan, dat digitale innovaties doorbreken en door meerdere zorginstellingen en ziekenhuizen in Nederland laagdrempelig geïmplementeerd kunnen worden.

Innoveren in de extramurale ouderenzorg

Onder de noemer extramurale zorg, oftewel zorg die verleend wordt buiten het ziekenhuis of zorginstellingen, kennen we onder andere de zorg van huisartsen, ambulancepersoneel, fysiotherapeuten en verloskundigen. Maar ook de (intensieve) thuiszorg valt hieronder. Aan chronisch zieken, mensen met een beperking, kinderen met een intensieve zorgbehoefte mensen in hun laatste levensfase en ouderen. Die laatste groep, 75 plussers, is de grootste groep die extramurale zorg ontvangt. Ze hebben tijdelijk behoefte aan verzorging of verpleging. Of hulp nodig in de revalidatieperiode na ziekenhuisopname. Beide zorgvragen groeien, doordat ouderen langer thuis blijven wonen en eerder thuiskomen na ziekenhuisopnames. Ik richt me in dit artikel op de thuiszorg voor ouderen. Omdat de omvang van deze groep verder toeneemt, zo ook de vraag naar concrete oplossingen.

 

Thuiszorg aan ouderen wordt op verschillende niveaus aangeboden. Veel ouderen worden geholpen bij de dagelijkse bezigheden die door ouderdom lastig zijn geworden. Zoals aankleden, wassen, het innemen van medicijnen of huishoudelijke taken. Maar de zorg kan uitgebreid worden tot het niveau zeer intensief, waarbij iemand tot wel 24 uur per dag thuis de zorg krijgt of uit het ziekenhuis verplaatste medische specialistische zorg thuis (MSVT).

 

Uitdagingen in de thuiszorg voor ouderen

  1. 1

    De vergrijzing neemt hard toe

    Het aantal 65-plussers stijgt de komende twintig jaar met 55%

  2. 2

    Groeiend personeelstekort

    In 2040 moet 1 op de 4 werkende Nederlanders in de zorg werken t.o.v. 1 op de 7 nu.

  3. 3

    Onbetaalbare zorgkosten

    De zorgkosten worden onbetaalbaar. De totale kosten voor de gezondheidszorg zullen verdubbelen in 2040.

De vergrijzing neemt hard toe: het aantal 65-plussers stijgt de komende twintig jaar met 55%. Dat betekent dat de verhouding niet werkenden ten opzichte van de werkenden groter wordt. De gevolgen: het personeelstekort groeit en de zorgkosten worden onbetaalbaar. De uitdagingen zijn gigantisch. Niets doen is geen optie. Keihard moet er gewerkt worden aan het realiseren van meer zorg en minder kosten. Dit vraagt om grote veranderingen en oplossingen die snel moeten worden doorgevoerd. Met nieuwe werkwijzen, organisatie van zorg en vormen van financiering, moet in minder tijd dezelfde of meer zorg geboden gaan worden met behoud van kwaliteit. Er ligt een essentiële taak om zorg toekomstbestendig te maken.

Maar hoe? Zorg blijft mensenwerk, goed personeel is en blijft dus altijd de kracht van goede zorg. Maar digitale innovaties zijn de sleutel om deze mensen effectiever te laten werken en dus tijd te besteden aan wat het allerbelangrijkste is: het leveren van zorg. Digitale innovaties scheppen kansen. Om goede en communicatie en data-uitwisseling tussen verschillende disciplines mogelijk te maken bijvoorbeeld. Maar ook om de administratielast te verlagen en werkprocessen te versnellen; zoals op het gebied van planning, registratie, overdracht en protocollen. Ook als het gaat om het bevorderen van zelf- of samenredzaamheid, waardoor preventie en behoud van gezondheid meer ruimte krijgen, kunnen digitale innovaties een rol spelen. En dit houdt nooit op. Nieuwe technologie zorgt steeds weer voor nieuwe mogelijkheden. Hoewel oplossingen als video-consults, monitoring op afstand en DIY oplossingen nog lang niet de standaard zijn, blijft nieuwe technologie continu weer nieuwe mogelijkheden scheppen. Denk aan Internet of Things, Smart speakers, VR/AR, zelflerende algoritmes en robotica.

Kansen genoeg. En toch gebeurt er te weinig…

 

Volop ideeën - daadwerkelijke innovaties blijven achter

Innovaties hoeven niet bedacht te worden vanuit een ivoren toren. Sterker nog, de beste ideeën komen uit de praktijk. Vaak zijn het de zorgverleners zelf, die goede ideeën bedenken om efficiënter te werken of patiënten beter te helpen. Maar dan? Als er al ruimte is om over ideeën te praten, dan ligt er vaak nog een uitdaging voor het creëren van draagvlak. En budget. En wie zorgt er vervolgens voor een de juiste implementatie? Voor een soepel verloop van een innovatietraject, dienen zorgorganisaties de juiste maatregelen te treffen voor het organiseren, waarborgen en oppakken van ideeën.

Een ander probleem is het breder verspreiden van succesvolle innovaties. Dan spreken we dus van innovaties die al wel voet aan wal hebben gezet binnen een organisatie. Maar binnen hun eigen kaders blijven steken. Zonde. Zeker met het oog op kostenreductie, blijven hier kansen onbenut. Er moeten manieren komen waarop succesvolle innovaties ook makkelijker door andere zorgorganisaties en ziekenhuizen geadopteerd kunnen worden. Innoveren in de zorgsector hoeft niet altijd groots en complex te zijn. Sneller van idee naar succesvolle uitvoering: dat moet meer aandacht krijgen!

 

Hoe werkt het dan wél?

Wij werken al jarenlang samen met ziekenhuizen en organisaties in de zorgbranche. Ervaring genoeg dus om te weten dat er veel struikelblokken zijn die innovatietrajecten tegenhouden of vertragen. Innoveren in de zorg is vaak complex, maar er zijn ook genoeg ‘simpele’ oplossingen te bedenken en te realiseren die wél eenvoudig te implementeren zijn en een groots effect hebben. Die moeten meer aandacht krijgen. Want daarmee kunnen belangrijke eerste stappen gemaakt worden. Vanuit onze ervaring in de zorg, heb ik een aantal zaken op een rijtje gezet die van belang zijn om een snellere doorlooptijd te faciliteren bij innovatietrajecten in de zorg.

Keep it simple

Ook met relatief ‘eenvoudige technologische innovaties’ is meer efficiëntie te realiseren in de werkprocessen. En dat betekent: meer tijd voor zorg. Wij pleiten voor: keep it simple. Niet te lang aan te tekentafel zitten, maar gewoon (klein) beginnen. En je innovatie langzaam laten groeien. De eenvoud en de gebruiksvriendelijkheid van de oplossing, is bepalend voor het succes. Zorgverleners zijn geen ICT’ers. Als de toepassing te ingewikkeld is of als gebruikers niet goed snappen waarom ze er gebruik van moeten maken, is succes ver te zoeken.

Learning by doing

Opvolgend op het advies om het simpel te houden en te klein te beginnen: leren door te doen. Het is utopie om te denken dat je de briljante oplossing bedenkt vanaf de tekentafel. Door klein te beginnen en goed te analyseren wat goed werkt en wat nog verbeterd moet worden, kom je vanzelf tot de beste oplossing. Pak bijvoorbeeld eerst een hoofdthema of probleem wat relatief snel opgelost zou kunnen worden en begin! De oplossing echt niet meteen al volledig uitgedacht te zijn. Agile werken in de zorg kan prima passen.

Werk samen: ketenbreed

Bij innoveren in de zorg komen nogal eens (complexe) organisatorische veranderingsprocessen kijken, die vaak de veroorzaker zijn van vertraging bij de ontwikkeling, implementatie of het opschalen van innovaties. Dit vraag om een constructieve samenwerking tussen innoverende bureaus, zorgaanbieders, verzekeraars, gemeenten, onderwijsinstellingen en uiteraard patiënten. Formeer een compleet team, om innovaties daadwerkelijk een kans te geven. Maar waak ervoor niet te verzanden in overleggen. Het is van belang om centrale pijnpunten te bespreken en met kleine projectteams te starten om bepaalde thema’s op te pakken.

 

Financiering is eveneens een vaak voorkomende belemmering. Daarvoor komt ‘ketensamenwerking’ steeds vaker naar voren als een bewezen oplossing. Zo kan het effectief zijn dat een ziekenhuis samenwerkt met thuiszorgorganisaties om een app te realiseren, omdat zij samen hetzelfde probleem willen bestrijden. Je voorkomt zo losse ontwikkelingstrajecten, de financiële lasten kunnen gezamenlijk gedragen worden en het resultaat is een generieke oplossing, die makkelijk uit te rollen is naar meerdere organisaties en instellingen.

Kies voor innoverende partijen die de zorg écht begrijpen

Selecteer IT leveranciers die goed begrijpen hoe de zorg werkt. Kies voor partijen die zelf de zorg zijn ingedoken. Partijen die meelopen met zorgverleners, kijken wat ze doen, wat er gebeurt, waar tegenaan gelopen wordt. Als je zelf ziet, voelt en ervaart wat er gebeurt in deze branche, weet je waar je over praat. De schoonheid zien van zorg en de impact die het heeft op mensen begrijpen, geeft zoveel inzicht. Waardoor mogelijkheden voor technologische oplossingen sneller getoetst kunnen worden. En de impact ervan beter kan worden ingeschat. Die verdiepingsslag helpt te ontdekken waar cliënten, zorgverleners en uiteindelijk ook de verzekeraars blij van worden.

Nieuwe technologische kansen - blijf bij!

De zorgmarkt is van nature geen pioniers markt. Toch is het van belang om bij te blijven. De ICT afdelingen moeten zich bewust zijn van de mogelijkheden van nieuwe technologie en zorgverleners (die vaak erg openstaan voor verbetering door digitalisering) ondersteunen. Nog te vaak ligt de langzame ontwikkeling binnen de zorgorganisaties zelf. Het is belangrijk om open te staan voor innovaties en ruimte te creëren voor experimenten. En zoals eerder gezegd helpt ‘klein beginnen’, om innovaties sneller van de grond te krijgen. Geen uitgebreide pilots, maar kleinere tests of data-analyses kunnen al veel (kostenbesparende) inzichten geven. Het is onmogelijk om op alle ontwikkelingen in te spelen en dat hoeft ook niet. Ontdek (samen met een digitale partner) welke technologische ontwikkelen goed passen bij je organisatie en de zorgvraagstukken.

Uitproberen is het nieuwe doen!

Beginnen met innoveren in digital healthcare?

Op 18 juni organiseren we een bijzonder digital healthcare innovation event voor zorgproffesionals met vooruitstrevende ideëen of visies. Tijdens deze middag komen verschillende sprekers uit het werkveld aan het woord en gaan we in kleine interactieve workshops aan de slag met digitale innovatie in de gezondheidszorg. Meer lezen en aanmelden? klik hier!

Nog niet uitgelezen?

Check de cases van Amphia en Medicplanner, twee bijzondere projecten die beide op een geheel eigen manier innoveren binnen digital healthcare!